Na 21 jaar eindelijk actie voor Noord-Akendam
De stolpboerderij Noord-Akendam aan de Vergierdeweg in Haarlem-Noord ondergaat eindelijk een restauratie. Dit monument, dat al jarenlang in verval verkeerde, is de enige boerderij van zijn soort die nog bestaat. Voorzitter Thea de Roos van het wijkplatform Leefbaar Vondelkwartier heeft zich jarenlang ingezet voor het herstel van dit erfgoed.
De stolpboerderij werd in 2005 erkend als gemeentelijk monument, maar het heeft tot nu toe 21 jaar geduurd voordat er daadwerkelijk actie werd ondernomen. De afgelopen vijf jaar heeft De Roos samen met buurtbewoners intensief gewerkt aan de herontwikkeling van het pand.
Om het belang van de boerderij te onderstrepen, heeft De Roos een boek getiteld Denkend aan Noord-Akendam geschreven, dat op de dag van de aankondiging wordt gepresenteerd. Wethouder Diana van Loenen ontvangt het eerste exemplaar van deze publicatie.
De boerderij is gelegen naast afscheidshuis en crematorium Sterrenheuvel en is momenteel volledig omheind met bouwhekken. Een vastgoedbedrijf houdt toezicht op het terrein, dat in de afgelopen jaren ernstig verwaarloosd is geraakt.
Oudheid en historische waarde
De exacte ouderdom van de boerderij is onduidelijk, maar De Roos vermoedt dat deze in de 17e eeuw gebouwd is. In archieven vond ze een kaart uit 1795 waarop de boerderij staat afgebeeld. Noord-Akendam is de laatste overgebleven stolpboerderij van het Schotense type, waarbij de stolp zich aan de achterzijde bevindt en het woonhuis aan de voorkant.
Historisch gezien was Schoten een zelfstandige gemeente totdat deze in 1927 opging in Haarlem. De Roos heeft de boerderij voor het eerst bezocht in december 2020, toen ze op zoek was naar meer informatie over eerdere bouwplannen voor een nieuwe woonvoorziening tussen Noord-Akendam en Sterrenheuvel.
Buurtbetrokkenheid en toekomstplannen
Aanvankelijk stuitte het bouwplan op verzet vanuit omwonenden en verenigingen in de buurt, maar dit veranderde al snel in acceptatie. De plannen bieden ook kansen om de boerderij te restaureren en een functie te geven voor de buurt. De Roos geeft aan dat ze met buurtbewoners naar een vergelijkbaar project in Hilversum zijn gegaan om hen beter te laten begrijpen wat er mogelijk was.
De boerderij staat op grond van Staatsbosbeheer, dat het pand in erfpacht gaf aan recreatieschap Spaarnwoude. De gemeenteraad heeft uiteindelijk drie miljoen euro vrijgemaakt om de erfpacht over te nemen en de restauratie te financieren.
De Roos hoopt dat de boerderij na de restauratie een maatschappelijke functie zal krijgen. De eigenaren van Sterrenheuvel willen het pand gebruiken voor de begeleiding van nabestaanden, terwijl andere organisaties het als ontmoetingsplek voor eenzame buurtbewoners zien. Bewoner Gerard zal ook terugkeren naar zijn woning als de werkzaamheden zijn afgerond, wat naar verwachting eind volgend jaar zal zijn.