Expositie in het Frans Hals Museum herintroduceert haar werk
In het Frans Hals Museum in Haarlem is de tentoonstelling ‘Coba Ritsema, Oog voor kleur’ geopend, die de vergeten kunstenares Coba Ritsema in de schijnwerpers plaatst. Deze Haarlemse kunstenaar, die begin 1900 succesvol was met haar pasteltekeningen en schilderijen, is na haar dood in de vergetelheid geraakt.
Coba Ritsema wordt door conservator Maaike Rikhof gepresenteerd als een vertegenwoordiger van een tijd waarin vrouwelijke kunstenaars nog niet de erkenning kregen die zij verdienden. Rikhof legt uit dat Ritsema’s werk ten onrechte als ouderwets werd bestempeld, terwijl ze in haar eigen tijd juist vernieuwend was.
De tentoonstelling biedt niet alleen een overzicht van Ritsema’s oeuvre, maar onderzoekt ook de positie van vrouwelijke kunstenaars in de 20e eeuw. Conservator in opleiding Jannah Beemsterboer deelt haar enthousiasme over Ritsema’s werk en benadrukt de schoonheid ervan, die veel bezoekers kan aanspreken.
Ritsema werd vaak herinnerd als lid van ‘de Joffers’, een groep vrouwelijke kunstenaars uit Amsterdam. Rikhof merkt op dat deze benaming niet recht doet aan Ritsema’s eerdere successen en haar artistieke kwaliteiten. Haar status als ongehuwde vrouw heeft bijgedragen aan het imago dat aan haar kleefde.
Een ander misverstand betreft haar relatie met de bekende schilder George Breitner. Hoewel hun werk overeenkomsten vertoont, was zij zeker geen leerling van hem. Beemsterboer legt uit dat Ritsema door Breitner zelfs als te goed werd beschouwd om bij hem in de leer te gaan. De expositie toont werken van beide kunstenaars naast elkaar, wat een fascinerende vergelijking mogelijk maakt.
Ritsema heeft bovendien een belangrijke rol gespeeld in het opleiden van een generatie kunstenaars in haar atelier, wat getuigt van haar invloed in de kunstwereld. Ondanks dat ze nooit zichzelf als feminist bestempelde, wordt ze nu gezien als een pionier voor vrouwelijke kunstenaars.
De tentoonstelling ‘Coba Ritsema, Oog voor kleur’ is nog te zien tot maart 2026 in Het Frans Hals Museum en biedt een unieke kans om de vergeten schoonheid van haar werk opnieuw te ontdekken.
