Historica brengt lokale monsterverhalen tot leven
In Noord-Holland is de Bullebak geen onbekende naam voor wie daar is opgegroeid. Dit mythische wezen, dat kinderen zou meesleuren in het water, krijgt een nieuw leven in het kinderboek van Haarlemse schrijfster en historicus Floor Bal. Met haar boek “Monsters van de Lage Landen” brengt ze oude volksverhalen, waaronder die van de Bullebak, weer onder de aandacht.
De Bullebak is een type monster dat in verschillende delen van Nederland bekend is, maar in Noord-Holland specifiek wordt genoemd als een waarschuwingsfiguur. Bal legt uit dat deze verhalen oorspronkelijk bedoeld waren om kinderen te beschermen tegen de gevaren van water, vooral in een tijd waarin zwemlessen nog niet bestonden en veel mensen niet konden zwemmen.
De schrijfster baseert haar verhaal over de Bullebak op historische feiten. In de negentiende eeuw verloren veel kinderen hun leven door verdrinking, vaak tijdens het spelen aan de waterkant. Bal deelt zelfs een persoonlijk verhaal uit haar familie waarin een oom van haar grootmoeder op jonge leeftijd verdronk. Deze tragedie inspireerde haar om het verhaal van Kees te schrijven, een jongen die kampioen bootjes springen wil worden, maar geconfronteerd wordt met de dreiging van de Bullebak.
Volksverhalen zoals die over de Bullebak zijn niet alleen spannend, maar bevatten ook belangrijke waarschuwingen. Bal benadrukt dat dit soort verhalen altijd al is verteld, niet alleen om te vermaken, maar vaak ook om mensen te waarschuwen voor gevaarlijke situaties. Dit geldt niet alleen voor het water, maar ook voor andere risico’s zoals verdwalen in het koren.
De oorsprong van deze verhalen gaat terug naar de negentiende eeuw, toen ze voor het eerst werden opgeschreven door mensen zoals een huisarts uit Broek in Waterland. Hij verzamelde oral history en stuurde deze door naar wetenschappers, wat heeft geholpen om deze traditionele verhalen te bewaren.
Ondanks dat deze verhalen minder vaak worden doorgegeven aan huidige generaties, merkt Bal dat ze nog steeds leven. Veel mensen herinneren zich de verhalen die hun grootouders hen vertelden. De schrijfster hoopt met haar boek de aandacht te vestigen op Nederlandse monsters die vaak in de schaduw staan van internationale legendes, zoals die uit Japan of Schotland.
“Monsters van de Lage Landen” is gericht op kinderen vanaf ongeveer acht jaar en bevat spannende verhalen met een historische ondertoon. Bal wil ervoor zorgen dat deze rijke traditie van Nederlandse volksverhalen niet vergeten raakt, maar juist opnieuw ontdekt wordt door jongere generaties.